Η Sony ανακοίνωσε επίσημα ότι από τον Ιανουάριο του 2028 θα σταματήσει την παραγωγή φυσικών δίσκων για όλα τα νέα παιχνίδια του PlayStation. Από εκείνο το σημείο και μετά, κάθε νέα κυκλοφορία θα διατίθεται αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή μέσω του PlayStation Store ή μέσω ψηφιακών κωδικών στα καταστήματα. Η εταιρεία αιτιολόγησε την απόφαση λέγοντας ότι η συντριπτική πλειονότητα των πωλήσεων γίνεται πλέον ψηφιακά.
Εδώ όμως ξεκινάει η δική μου σκέψη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Sony ανακοινώνει κάτι που τελικά αναγκάζεται να αναθεωρήσει. Το 2021 είχε γνωστοποιήσει ότι θα έκλεινε το PlayStation Store για το PS3 και το PS Vita. Οι αντιδράσεις του κόσμου ήταν τόσο έντονες που έκανε πίσω και διατήρησε τα δύο stores ενεργά. Αυτό δείχνει ότι, όταν οι παίκτες αντιδρούν μαζικά, ακόμη και ένας κολοσσός μπορεί να αλλάξει πορεία.
Δεν θα κρυφτώ πίσω από το δάχτυλό μου. Κι εγώ αγοράζω ψηφιακά παιχνίδια. Είναι πιο βολικό, δεν αλλάζεις δίσκους και ξεκινάς να παίζεις αμέσως. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σταμάτησα να απολαμβάνω τη συλλογή μου. Το κουτί, το εξώφυλλο και η αίσθηση ότι πραγματικά κατέχεις ένα παιχνίδι δεν αντικαθίστανται από ένα εικονίδιο στην οθόνη.
Υπάρχει και η άλλη πλευρά. Το φυσικό παιχνίδι μπορείς να το δανείσεις, να το ανταλλάξεις ή να το μεταπωλήσεις. Με το ψηφιακό όλα αυτά χάνονται. Ο έλεγχος περνάει αποκλειστικά στην εταιρεία και ο καταναλωτής χάνει επιλογές που μέχρι σήμερα θεωρούσε αυτονόητες.
Και εδώ γεννιέται η απορία μου. Αν η αγορά έχει ήδη στραφεί τόσο έντονα προς το ψηφιακό, γιατί να ανακοινώσεις από τώρα μια τόσο μεγάλη αλλαγή που θα εφαρμοστεί το 2028; Μήπως η Sony απλώς προετοιμάζει το έδαφος; Μήπως θέλει να συνηθίσουμε στην ιδέα ότι το φυσικό μέσο αποτελεί παρελθόν;
Το ίδιο σκέφτομαι και για τη Rockstar. Προσωπικά θεωρώ ότι αρκετές εταιρείες θέλουν να έχουν όλο και μεγαλύτερο έλεγχο στις πωλήσεις μέσα από το δικό τους ψηφιακό οικοσύστημα. Δεν το παρουσιάζω ως πληροφορία, αλλά ως προσωπική εκτίμηση ότι, αν η ζήτηση το επιβάλει, δεν θα μου προκαλούσε καμία έκπληξη να δούμε στο μέλλον διαφορετικές εμπορικές στρατηγικές ή ακόμη και την επιστροφή φυσικών εκδόσεων σε τίτλους που αρχικά θα δοκιμάσουν άλλες λύσεις.
Υπάρχει, βέβαια, και ένα άλλο σενάριο που δεν μπορούμε να αποκλείσουμε. Τι γίνεται αν η Sony απλώς μπλοφάρει; Αν δηλαδή έχει ήδη παράγει μεγάλες ποσότητες από δίσκους και δισκάκια και θέλει να δημιουργήσει την αίσθηση της έλλειψης, ώστε ο κόσμος να τρέξει να αγοράσει ό,τι υπάρχει ακόμα στα ράφια; Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που η αγορά λειτουργεί με βάση τον φόβο ότι ένα προϊόν θα εξαφανιστεί.
Δεν γνωρίζουμε φυσικά ποιο είναι το πραγματικό κόστος παραγωγής, αλλά μιλάμε για μια εταιρεία που διαχειρίζεται προϋπολογισμούς εκατομμυρίων. Αν ένα μικρό indie στούντιο μπορεί να απορροφήσει το κόστος και να κυκλοφορήσει ένα παιχνίδι σε φυσική μορφή, είναι δύσκολο να δεχτεί κανείς ότι ένας κολοσσός όπως η Sony αδυνατεί να το κάνει.
Για πολλούς παίκτες, άλλωστε, το retail δεν είναι απλώς ένα μέσο αποθήκευσης δεδομένων. Είναι σαν ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη σου· μια ανάμνηση, ένα συλλεκτικό αντικείμενο, κάτι που πιάνεις στα χέρια σου και σου θυμίζει την εμπειρία που έζησες. Το ψηφιακό έχει την ευκολία του, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη συναισθηματική αξία που έχει ένα φυσικό αντίτυπο.
Μπορεί τελικά να κάνω λάθος. Μπορεί η Sony αυτή τη φορά να μην κάνει πίσω και η αγορά να έχει ήδη αποφασίσει ότι το μέλλον είναι αποκλειστικά ψηφιακό.
Εγώ όμως μεγάλωσα διαφορετικά. Το πρώτο retail παιχνίδι που κράτησα στα χέρια μου ήταν το Super Mario στο NES. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν περάσει δεκαετίες, έχουν αλλάξει κονσόλες, τεχνολογίες και τρόποι αγοράς. Άλλαξαν σχεδόν τα πάντα.
Κι όμως, κάθε φορά που πιάνω ένα κουτί στα χέρια μου, δεν βλέπω απλώς ένα κομμάτι πλαστικό. Βλέπω μια στιγμή που επέλεξα να ζήσω, ένα παιχνίδι που ήθελα πραγματικά να αποκτήσω και μια συλλογή που χτίστηκε σιγά σιγά, χωρίς να το καταλάβω.
Ναι, το ψηφιακό είναι πιο βολικό. Το χρησιμοποιώ κι εγώ. Αλλά η ευκολία δεν πρέπει ποτέ να αντικαταστήσει την επιλογή.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το φυσικό παιχνίδι δεν είναι μόνο ένας δίσκος. Είναι η απόδειξη ότι κάποτε τα videogames δεν τα κατεβάζαμε απλώς. Τα κρατούσαμε στα χέρια μας.
