Παρατηρώντας κανείς το οπισθόφυλλο ενός βιβλίου, εκεί όπου ανέκαθεν στοιβάζονται παραθέσεις γνωστών συγγραφέων και ευπώλητων περιοδικών και εφημερίδων, αναρωτιέται αν επέχει τη θέση μιας μαρκετινίστικης υπερβολή για ευνόητους λόγους. Ωστόσο, η βρετανίδα Catriona Ward δεν απέσπασε τυχαία ένα ακόμα βραβείο και δη του καλύτερου μυθιστορήματος τρόμου «August Derleth» στα πλαίσια του British Fantasy 2022 και, πραγματικά, συγγραφείς όπως ο King και ο Hill δεν υπερβάλουν με τα εγκωμιαστικά τους σχόλια.
Στον πολυφωνικό αυτό μυθιστόρημα παρακολουθούμε παράλληλες και συγκλίνουσες ιστορίες· ο Τεντ Μπάνερμαν συγκατοικεί με την γάτα του Ολίβια σε ένα απομονωμένο και περιφραγμένο με σανίδες σπίτι όπου «τα πάντα βρίσκονται σε αποσύνθεση». Είναι μοναχικός και ψυχικά ασθενής· προσπαθεί να κοινωνικοποιηθεί με «ανορθόδοξους» πολλές φορές τρόπους όπως site γνωριμιών με απροσδόκητα αποτελέσματα τόσο για τον ίδιο όσο και για τις υποψήφιες γνωριμίες του. Η προβληματική σχέση με την μητέρα του τον έχει σημαδεύσει με ό, τι συνεπάγεται αυτό για την ψυχοσύνθεσή του ως ενήλικας πλέον. Η Ολίβια εποπτεύει τον Τέντ· τον συμπαθεί αρκετά αλλά ενίοτε εκνευρίζεται από τις ανθρώπινες συνήθειές του. Όταν αισθάνεται ανασφάλεια είτε διαβάζει χωρία από την Βίβλο, είτε καταστρέφει αντικείμενα του Τέντ ή κοιμάται, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει. Η Ολίβια πιστεύει στον Θεό και παρακολουθεί τηλεόραση, θεωρεί όλο το ανθρώπινο είδος «τεντ» και μισεί θανάσιμα την κορνίζα στο σαλόνι με την φωτογραφία των γονιών του. Η κόρη του Τέντ, Λόρεν, απαιτεί αφοσίωση και αποκλειστικότητα· ζηλεύει αφόρητα όταν ο μπαμπάς της επιστρέφει αργά το βράδυ, δεν εγκρίνει τα ραντεβού του με άλλες γυναίκες και χαρακτηρίζεται από συναισθηματική αστάθεια. Εν τω μεταξύ, θα μετακομίσει δίπλα τους η Ντι η οποία υποπτεύεται ότι ο Τέντ είχε απαγάγει πριν χρόνια την μικρότερη αδερφή της Λούλου καθώς βρίσκονταν με τους γονείς τους σε διακοπές. Όλα στο εξής θα περιλαμβάνουν ως κοινή συνιστώσα την καινούργια γειτόνισσα. Η τελευταία θα προσπαθήσει να προσεγγίσει τον Τέντ ώστε να ανακαλύψει τι πραγματικά συνέβη στην αδερφή της. Ο κόσμος του Τέντ και όσων αυτός περιλαμβάνει θα ανατραπεί.
Οι τέσσερεις αυτοί χαρακτήρες καθ’ όλη τη διάρκεια της αφήγησης και μέσα από τη δική τους χαμαιλαιοντική οπτική διαμορφώνουν μια πραγματικότητα η οποία αρχικά τους επαναπαύει σε μια καθεστηκυία τάξη πραγμάτων. Στη συνέχεια όμως -και εφόσον διαταραχθεί το σύμπαν τους τόσο με την επιμονή της Ντι όσο και με τις αμφιβολίες του Τέντ λόγω της κατάστασης της υγείας του- θα αντιληφθούν ότι η υπέρβαση αποτελεί κίνητρο για καταβύθιση στο μνημονικό τους· εκεί όπου διαδραματίζονται ταυτόχρονα πολλές και μικρές παρασκηνιακές ιστορίες. Θα ανατρέξουν σε μνήμες σαν άλλες χωροχρονικές συναρτήσεις που θα τους κατευθύνουν από το ενθάδε στο επέκεινα με ό,τι συνεπάγεται αυτό για την χαοτική επιφάνεια της προσωπικότητάς τους αναβλύζοντας μυστικά και λησμονιά. Ο Τέντ έχει επίγνωση ότι ζει μόνιμα υπό τη σκιά της Μητέρας με προβολές που ταλαιπωρούν την ήδη καταπονημένη ψυχή του, η Λόρεν είναι μόνιμα σε θέση άμυνας αρνούμενη να συμβιβαστεί με τα παιδικά της τραύματα, ο ανθρωπορφισμός και η ανατρεπτική φυσιολογία της γάτας Ολίβια δεν απαιτεί περαιτέρω σχολιασμό και, τέλος, ο ζήλος της Ντι για την εύρεση της αδερφής της καταλήγει σε νεύρωση, αυπνίες και ζωντανούς εφιάλτες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επιμέρους αφηγήσεις συνθέτουν ένα μωσαϊκό τρόμου και αμφισβήτησης της λογικής και της πραγματικότητας.
Η αμφιβολία θα διαδεχθεί τις όποιες υποθέσεις του αναγνώστη. Η κατάληξη του μυθιστορήματος δεν αφήνει περιθώρια περαιτέρω ερμηνειών ή διφορούμενων απόψεων. Απουσιάζουν τα λογικά άλματα, η διανοητική διπλωματία, οι αναθεωρητισμοί και οι δραματικές υπερβολές (το.. κλασικό απόστημα στο είδος τρόμου) με το φινάλε πραγματικά να σοκάρει. Τα συναισθήματα που αποπνέει το κλειστοφοβικό περιβάλλον με τις περιγραφές τόσο χωροταξικά όσο και ψυχοσυνθετικά δημιουργούν ένα οικοσύστημα μέσα στο οποίο ο αναγνώστης θα υποφέρει και θα «αγανακτήσει» αναπόφευκτα όπως και οι ήρωες. Η πολυπλοκότητα των χαρακτήρων με τις αδυναμίες, τις προσδοκίες, τις υποθετικές διατυπώσεις με τις οποίες ορίζουν τις ζωές τους αποτελούν την παρακαταθήκη μιας λεηλατημένης και απωθημένης αλήθειας. Κάθε κεφάλαιο του βιβλίου τιτλοφορείται από το όνομα του χαρακτήρα ο οποίος έχει τον δικό του λόγο στην αφήγηση παρουσιάζοντας πολλές φορές και εναλλακτικές εκδοχές της, σαν μια αλλοπρόσαλλα γνωστική Βαβέλ.
Μέσα από «Το τελευταίο σπίτι της οδού Νίντλες» ο αναγνώστης θα θορυβηθεί πολύ και αυτό δεν μου συμβαίνει συχνά πλέον με τα μυθιστορήματα τρόμου. Στην πραγματικότητα, όταν ολοκληρώσετε την ανάγνωση θα συμβούν δύο πράγματα: θα εντυπωσιαστείτε με την τρομακτική και απροσδόκητη τροπή αλλά θα παραιτηθείτε από οποιοδήποτε αίσθημα ανακούφισης. Η Ward δεν αφήνει κανένα τέτοιο περιθώριο. Σύμφωνα με τον εκδότη, το βιβλίο θα μεταφερθεί και στον κινηματογράφο πράγμα που με καθιστά ιδιαίτερα ανυπόμονο.
Ευχαριστούμε θερμά τις εκδόσεις «Μεταίχμιο» για τη διάθεση του βιβλίου.
Το τελευταίο σπίτι της οδού Νίντλες
2022
408
Μεταίχμιο
Catriona Ward
Αλέξης Καλοφωλιάς
