fbpx
Home JG OriginalsDocumentaries Όταν ο Steve Jobs εργάστηκε για την Atari

Όταν ο Steve Jobs εργάστηκε για την Atari

Καινοτόμος, Επιχειρηματίας, Νεωτεριστής

Γράφει ο/η Δημήτρης Γαλατσάνος

Στην σύντομη ζωή του, ο Steve Jobs συνίδρυσε την Apple και έγινε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Pixar. Προώθησε τον καθαρό και φιλικό προς την χρήση σχεδιασμό και παρουσίασε στους καταναλωτές κομψή και καινοτόμα τεχνολογία. Ο Jobs άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο ακούμε μουσική και την σύνδεση που έχουμε με τον έξω κόσμο. Απέκτησε μια συλλογή από αμέτρητα βραβεία και επαίνους όπως «Επιχειρηματίας της χρονιάς» και «Επιχειρηματίας της Δεκαετίας». Αλλά πριν από όλες αυτές τις επιτυχίες, πριν από το Apple ΙΙ, τα iPod, και τα iPhone, ο Steve Jobs ήταν ένας ατημέλητος άνθρωπος που παράτησε το κολέγιο και χρειαζόταν απεγνωσμένα μια δουλειά.

Έτσι, στις αρχές του 1974, ο Steve Jobs πήγε στην εταιρία τεχνολογίας που φαινόταν να είναι η πιο cool και χαλαρή της Silicon Valley, την πρόσφατα σχηματισμένη εταιρεία βιντεοπαιχνιδιών Atari. Όταν εμφανίστηκε στα κεντρικά γραφεία της Atari, ο Jobs δεν είχε πολλά προτερήματα. Είχε πρόσφατα παρατήσει το Reed College στο Portland, Oregon όπου αντιμετώπισε τις πιο βασικές πραγματικότητες της φοιτητικής ζωής. Αντιστεκόταν στους κανόνες και στην οργάνωση. Παραπονέθηκε σε έναν παλιό φίλο του και αργότερα συνιδρυτή της Apple, Steve Wozniak, λέγοντας «με βάζουν να παρακολουθώ όλα αυτά τα μαθήματα». Ο Wozniak δεν τον λυπήθηκε. Του απάντησε, «ναι, αυτό κάνουν στα κολέγια». Αλλά το πείραγμα του Wozniak δεν έκανε τον Jobs να αποκτήσει πιο ρεαλιστική αντιμετώπιση.

Ο Jobs παράτησε το κολέγιο και επέστρεψε πίσω στο σπίτι του στην California, όπου η παρουσία του στην Atari τράβηξε πάνω τα μάτια και τις μύτες του προσωπικού. Μύριζε άσχημα, ήταν ατημέλητος, και ντυνόταν περίεργα. Κάποιοι είπαν ότι έμοιαζε με έναν εικοσάχρονο Ho Chi Minh. Την εμφάνισή του την συναγωνιζόταν μόνο η αλαζονεία του.

Ο Chief Engineer της Atari, Al Alcorn, είπε «μου είπαν, “έχουμε έναν νεαρό hippie στην είσοδο. Λέει ότι δεν θα φύγει μέχρι να τον προσλάβουμε. Να καλέσουμε την αστυνομία ή να τον αφήσουμε να περάσει;” Τους είπα “φέρτε τον μέσα!”».

Η Atari ήταν μόλις δύο χρόνων τότε, αλλά είχε ήδη μεγάλη επιτυχία. Το 1972 ο Alcorn έφτιαξε το Pong, ένα απλό παιχνίδι επιτραπέζιας αντισφαίρισης σχεδιασμένο σαν μια απλή άσκηση για εξάσκηση, αλλά οι συνιδρυτές της Atari Nolan Bushnell και Ted Dabney είδαν τις δυνατότητες αυτού του απλού, εθιστικού arcade παιχνιδιού. Σύντομα, το Pong έγινε μια ασταμάτητη επιτυχία. Η Atari χρειαζόταν να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις και παράλληλα να δημιουργήσει την επόμενη επιτυχία στα βιντεοπαιχνίδια.

Αρχικά ο Steve Jobs δεν έμοιαζε να είναι η απάντηση στις προσευχές τους. Είχε πολύ λίγες ικανότητες. Παρόλο που ήταν έξυπνος, είχε πολύ λίγη εκπαίδευση. Αλλά ένας από τους μηχανικούς του Alcorn, ο Don Lange, ζητούσε έναν τεχνικό για να τον βοηθήσει, οπότε ο Alcorn πήρε το ρίσκο. Προσέλαβε τον Steve Jobs σε αυτή τη θέση, κάνοντάς τον, τον τεσσαρακοστό υπάλληλο της Atari, αλλά ο Jobs και ο Lang είχαν προβλήματα σχεδόν αμέσως.

Ο Alcorn είπε, «την επόμενη μέρα ήρθε ο Don και μου είπε, “τι έκανα για να το αξίζω αυτό;” Του είπα “τι; Τεχνικό ήθελες, τεχνικό έχεις.” Εκείνος είπε, “αυτός ο τύπος είναι βρώμικος. Είναι απλά αποκρουστικός. Και δεν ξέρει από ηλεκτρονικά.”»

Ο Lange είχε δίκιο. Ο Jobs υποστήριζε ανένδοτα ότι η χορτοφαγική του διατροφή εξάλειφε την μυρωδιά του σώματός του. Πίστευε ότι η αυστηρή του δίαιτα, η οποία ήταν ως επί το πλείστων με φρούτα, τον απάλλασσε από την ανάγκη να κάνει συχνά μπάνιο ή να χρησιμοποιεί αποσμητικό, αλλά σχεδόν όλοι γύρω του διαφωνούσαν. Πολλοί από τους συναδέλφους του είχαν ξεσηκωθεί από την άξεστη και επιθετική του προσωπικότητα. Όταν ο Jobs πίστευε ότι κάποιος ήταν χαζός, του το έλεγε, συνήθως με άσχημο τρόπο. Και η κριτική πάνω στο ότι ο Jobs δεν γνώριζε από ηλεκτρονικά, ήταν επίσης αρκετά βάσιμη. Καταλάβαινε την σημασία του καλού σχεδιασμού, κινήτρου, και μάρκετινγκ. Ήταν οραματιστής αλλά δεν ήταν μηχανικός.

Παρόλα αυτά, οι υψηλόβαθμοι στην Atari συμπαθούσαν τον Jobs. Ο συνιδρυτής της Atari, Nolan Bushnell, τον συμπαθούσε ιδιαιτέρως, οπότε έφτασαν σε έναν συμβιβασμό. Μετέφεραν τον Jobs στην νυχτερινή βάρδια, όπου θα ήταν μακριά από τους συναδέλφους του, αλλά θα συνέχιζε να δουλεύει σκληρά στην Atari σχεδιάζοντας πλακέτες κυκλωμάτων. Ο Jobs έμεινε στην νυχτερινή βάρδια για μερικούς μήνες μαζεύοντας χρήματα, και κάποιες φορές προσκαλούσε τον φίλο του Steve Wozniak για να τον βοηθήσει με τα πιο τεχνικά κομμάτια της δουλειάς. Είναι δύσκολο να μάθει κανείς τί ακριβώς έκανε τον πρώτο καιρό στην Atari, αλλά σύμφωνα με κάποιους, μια από τις πρώτες δουλειές του Jobs ήταν το να τελειώσει τον τεχνικό σχεδιασμό για το arcade παιχνίδι Touch Me. Αλλά λίγο καιρό μετά την πρόσληψή του, ο Jobs ανακοίνωσε ότι σκόπευε να παραιτηθεί. Ήθελε να ταξιδέψει στην Ινδία για να συναντήσει τον πνευματικό του γκουρού. Το ταξίδι του Jobs έδωσε μια ιδέα στον Alcorn.

Η Atari είχε κάποια προβλήματα στο Μόναχο της Γερμανίας, όπου έστελναν kits για να κατασκευαστούν. Τα παιχνίδια της Atari ήταν σχεδιασμένα για να τρέχουν σε 60 frames per second, το οποίο ήταν το πρότυπο στην Αμερική, αλλά στην Ευρώπη το πρότυπο ήταν 50 frames per second. Προσπάθησαν να λύσουν το πρόβλημα, αλλά φαινόταν ότι χρειαζόταν να πάει κάποιος εκεί. Οπότε, ο Alcorn έκανε στον Jobs μια πρόταση. Η Atari θα πλήρωνε για την πτήση του προς την Γερμανία, όπου θα έφτιαχνε το πρόβλημα. Θα πετούσε για την Ινδία από εκεί. Ο Jobs έφτιαξε το πρόβλημα, αλλά όπως και οι συνάδελφοί του στην Αμερική, έτσι και τα άτομα που δούλευαν στην Γερμανία, δεν εκτιμούσαν το πώς μύριζε, ούτε την συμπεριφορά του, και το ανέφεραν στον Alcorn.

Τελικά ο Jobs πέρασε επτά μήνες στην Ινδία. Το ταξίδι του είχε τα πάνω και τα κάτω του. Είχε τα πάνω του πνευματικά, αλλά και μια τρομερή περίπτωση δυσεντερίας. Τελικά, το 1975, ο Jobs ήταν πίσω στην Αμερική, και πίσω στην νυχτερινή βάρδια στην Atari. Αυτή την φορά αντιμετώπιζε μια πρόκληση. Ο Nolan Bushnell ήθελε να δημιουργήσει μια single-player έκδοση του Pong, όπου ένας παίκτης θα πετούσε την μπάλα σε έναν τοίχο από τούβλα, σπάζοντάς τα ένα προς ένα. Ο Bushnell ήθελε αυτό να το φτιάξει ο Jobs, ή πιο ορθά, ήθελε τον Steve Jobs και τον Steve Wozniak για να το δημιουργήσουν.

Μέχρι τότε, ο Bushnell είχε πια καταλάβει ότι ο Jobs δεν είχε μηχανικές γνώσεις, αλλά ο Wozniak περνούσε πολύ συχνά από την Atari μετά την δουλειά τους στην Hewlett-Packard. Το είδε σαν να έχει προσλάβει δύο Steves στην τιμή του ενός, και η τιμή είναι αυτό που σκεφτόταν. Ο Bushnell ανησυχούσε ότι το παιχνίδι που είχε οραματιστεί θα απαιτούσε πολλά chips. Εκείνη την περίοδο, οι μηχανικοί της Atari χρησιμοποιούσαν από 150 έως 170 chips ανά παιχνίδι, το οποίο αύξανε σημαντικά το κόστος. Αν κάποιος μπορούσε να μειώσει το πλήθος των chip, αυτός ήταν ο Wozniak. Στην πραγματικότητα, ο Wozniak είχε ήδη σχεδιάσει μια δική του έκδοση του Pong χρησιμοποιώντας μόνο 30 chips.

Έτσι, ο Bushnell έδωσε στον Jobs ένα οικονομικό κίνητρο. Θα του έδινε ένα bonus σε περίπτωση που χρησιμοποιούσαν λιγότερα από 50 chips για να ολοκληρώσουν το παιχνίδι. Ο Jobs είπε στον Wozniak ότι το παιχνίδι έπρεπε να φτιαχτεί σε τέσσερις μέρες με όσα λιγότερα chips γίνεται, αλλά η Atari δεν χρειαζόταν το παιχνίδι τόσο σύντομα. Στην πραγματικότητα αυτός που ήθελε να τελειώσει το παιχνίδι σε τέσσερις μέρες ήταν ο Jobs. Ήθελε να ταξιδέψει στο Portland, Oregon για να βοηθήσει με την συγκομιδή σε μια τοπική κοινότητα. Ο Wozniak δέχτηκε την πρόκληση. Η ίδια η εργασία ήταν αρκετά δύσκολη, αλλά το στενό χρονικό περιθώριο την έκανε σχεδόν αδύνατη.

Ο Wozniak δούλευε σκληρά στο παιχνίδι τα βράδια και λίγο το πρωί όσο ήταν στην δουλειά του στην Hewlett-Packard. Τελικά, τα κατάφεραν. Ο Wozniak ήταν ο σχεδιαστής και μηχανικός. Ο Jobs ήταν ο bread boarder, δηλαδή έφτιαχνε πρωτότυπα και έκανε δοκιμές. Ολοκλήρωσαν την δουλειά σε τέσσερις μέρες. Αν και υπάρχει ένα debate πάνω στον αριθμό των chip που χρησιμοποίησαν, το Breakout είχε σίγουρα λιγότερο από 50, το οποίο το έκανε πιο φθηνό στην παραγωγή. Η ειρωνεία όμως ήταν ότι η Atari δεν μπορούσε να κάνει τίποτα με την δουλειά του Wozniak. Ο Alcorn αποκάλεσε την δημιουργία του Wozniak «αξιοθαύμαστη» και «κατόρθωμα», αλλά αυτό ακριβώς ήταν το πρόβλημα.

Ο Alcorn είπε, «ήταν τόσο συμπτυγμένο όμως, που κανείς άλλος δεν μπορούσε να το φτιάξει. Κανείς δεν μπορούσε να καταλάβει τι έκανε ο Woz πέρα από τον Woz. Ήταν ένα θαυμάσιο κομμάτι μηχανικής, αλλά πολύ απλά δεν μπορούσε να παραχθεί.»

Αφού η παραγωγή δεν μπορούσε να αναπαράγει την λεπτή δουλειά που σχεδίασε ο Wozniak, ένας άλλος μηχανικός έφτιαξε ένα νέο σχέδιο με το οποίο θα ήταν πιο εύκολο να αναπαραχθεί το Breakout. Αυτή η έκδοση χρειαζόταν περίπου 100 chips. Το Breakout βγήκε το 1976 και ήταν τόσο μεγάλη επιτυχία που έβγαλε και sequel, το Super Breakout, μόλις μερικά χρόνια μετά. Το Breakout ήταν μια νίκη. Έδειχνε το πόσο αποτελεσματική δουλειά έκαναν ο Jobs και Wozniak σαν ομάδα. Αλλά η εμπειρία ήταν γλυκόπικρη, γιατί έδειχνε επίσης το πόσο θεμελιώδεις διαφορές είχαν στην προσωπικότητά τους.

Αρκετά χρόνια αφού το Breakout βγήκε στην αγορά, ο Wozniak ανακάλυψε ότι η Atari πλήρωσε τον Jobs ένα μεγάλο bonus για το πόσο λίγα ήταν τα chip, αλλά ο Wozniak, παρά την σκληρή του δουλειά, δεν είδε ούτε λεπτό. Οι λεπτομέρειες και το ποσό των δολαρίων διαφέρουν από πηγή σε πηγή, αλλά είναι κοινώς αποδεκτό ότι όταν ο Bushnell έκανε την αρχική του πρόταση για το Breakout project στον Jobs, του προσέφερε ένα ποσό επτακοσίων δολαρίων για να ολοκληρώσει την δουλειά. Του προσέφερε επίσης ένα bonus για να κρατήσουν το πλήθος των chip κάτω από 50. Αλλά όταν ο Jobs εξήγησε την δουλειά στον Wozniak, δεν του ανέφερε τίποτα για το bonus. Ανέφερε μόνο τα εφτακόσια δολάρια και προσφέρθηκε να τα μοιραστούν πενήντα-πενήντα. Ο Wozniak δέχτηκε με ενθουσιασμό, οπότε μετά από τέσσερις μέρες αυπνίας, ο Wozniak έλαβε μια επιταγή για τριακόσια πενήντα δολάρια. Αλλά αυτό που ο Jobs δεν είπε στον Wozniak, και αυτό που ο Wozniak ανακάλυψε χρόνια αργότερα, ήταν ότι ο Jobs έλαβε επίσης ένα bonus πέντε χιλιάδων δολαρίων για τον χαμηλό αριθμό των chip. Ήταν πολλά χρήματα, ειδικά το 1975.

Ο Wozniak δεν γνώριζε για το bonus για χρόνια και ανακάλυψε την αλήθεια όσο ήταν σε ένα επαγγελματικό ταξίδι και βρήκε ένα ανέκδοτο για το bonus σε ένα βιβλίο. Λίγο μετά το ταξίδι του, ο Wozniak ήταν στο σπίτι του Bushnell μια Κυριακή για ένα απογευματινό πικνίκ. Άρχισαν να μιλάνε για το bonus και ανακάλυψε ότι αυτό που είχε διαβάσει στο βιβλίο ήταν αλήθεια.

Ο Bushnell είπε, «μιλούσαμε και τον ρώτησα, “τί έκανες με αυτά τα πέντε χιλιάδες δολάρια;” Εκείνος είπε, “τί;” Ήταν φανερά ταραγμένος. Ο Wozniak είναι ευγενικός. Θέλω να πω, είναι ένας πολύ καλός τύπος».

Η προδοσία πλήγωσε τον Wozniak. Ο συγγραφέας Walter Isaacson αναφέρει λεπτομέρειες της διαφωνίας στην βιογραφία του με τίτλο Steve Jobs. Ο Wozniak είχε μιλήσει κάποιες φορές για αυτό το θέμα μέσα στα χρόνια και είπε στον Isaacson, «θα ήθελα απλά να ήταν ειλικρινής. Αν μου είχε πει ότι χρειαζόταν τα χρήματα, θα έπρεπε να ήξερε ότι θα του τα είχε δώσει. Ήταν φίλος. Βοηθάς τους φίλους σου».

Ο Jobs από την μεριά του, αρνήθηκε την ιστορία. Ισχυρίσθηκε ότι πάντα έδινε στον Wozniak ακριβώς τα μισά από τα χρήματα που έπαιρνε. Αλλά ο Isaacson σημειώνει ότι όταν ρώτησε τον Jobs απευθείας για αυτό το θέμα, έγινε ασυνήθιστα ήσυχος και διστακτικός όταν πάλι αρνήθηκε ότι έδωσε λιγότερα στον Wozniak. Παρά τα πληγωμένα συναισθήματα, ο Wozniak είπε ότι το έχει ξεπεράσει. Στην ιστοσελίδα του ο Wozniak έγραψε, «αν υπήρξε κάποια ανειλικρίνεια, το έχω ξεπεράσει. Ποιος δεν έχει κάνει κάτι που να θεωρείται κακό έτσι και αλλιώς; Αμφιβάλω για το αν θα έβρισκα ένα τέτοιο άτομο ενδιαφέρον».

Μετά από το τρέξιμο για την δημιουργία του Breakout, η φιλία του Jobs και του Wozniak παρέμεινε δυνατή. Η επιθυμία του Jobs να γίνει επιχειρηματίας αυξανόταν συνεχώς, και το ίδιο αυξάνονταν και οι μηχανικές ικανότητες του Wozniak. Την άνοιξη του 1976, οι δύο τους παρουσίασαν μια αρχική έκδοση του Apple I στο Homebrew Computer Club και σύντομα μετά από αυτά έφτιαξαν την Apple Computer. Τελικά, ο Jobs έφυγε από την Atari και ο Wozniak έφυγε από την Hewlett-Packard, αλλά δεν έχασαν την επαφή με τον συνιδρυτή της Atari, Nolan Bushnell. Κάποια στιγμή, στα πρώτα και δύσκολα χρόνια της Apple Computer, ο Jobs προσέγγισε τον Bushnell με μια επιχειρηματική πρόταση. Η Apple χρειαζόταν χρήματα και ήταν διατεθειμένοι να προσφέρουν ένα μειοψηφικό μερίδιο στην εταιρεία σε αντάλλαγμα για χρήματα που χρειαζόντουσαν.

Ο Bushnell θυμάται, «με ρώτησε αν θα έβαζα 50.000 δολάρια, και θα μου έδινε ένα τρίτο της εταιρείας. Ήμουν τόσο έξυπνος που είπα όχι. Είναι κάπως αστείο όταν το σκέφτομαι, τουλάχιστον όταν δεν κλαίω».

Πάντως, ο Bushnell τα πήγε αρκετά καλά οικονομικά. Αργότερα στην ζωή του, συλλογιζόταν πάνω στο γεγονός ότι απέρριψε την ευκαιρία να έχει το ένα τρίτο της Apple Computer. Είπε, «έχω μια θαυμάσια οικογένεια, έχω μια εξαιρετική σύζυγο, η ζωή μου είναι θαυμάσια. Δεν είμαι σίγουρος αν θα τα είχα όλα αυτά αν ήμουν σούπερ, σούπερ, σούπερ πλούσιος».

Στο τέλος, ο Jobs βρήκε την χορηγία που χρειαζόντουσαν για να κάνουν την Apple μια επιτυχία. Ο Wozniak έχει πει από τότε ότι κάποια από τα χαρακτηριστικά στο Apple II ήταν εμπνευσμένα από αυτά που έμαθε όσο δούλευε στο Breakout. Είναι δύσκολο να γνωρίζει κανείς τί αντίκτυπο είχε στην ζωή του Jobs ο χρόνος του στην Atari, αλλά είναι κάπως ωραίο να γνωρίσουμε ότι ένας από τους μεγαλύτερους καινοτόμους και επιχειρηματίες της εποχής μας ξεκίνησε από μια εταιρεία βιντεοπαιχνιδιών.

You may also like