Τα ρυθμικά action games αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία παιχνιδιών όπου ο ήχος και η μουσική, πέρα από απλώς ένα συνοδευτικό στοιχείο, αποτελεί και ο βασικός μηχανισμός του gameplay. Συνδυάζοντας μουσική, ρυθμό και δράση, αυτά τα παιχνίδια απαιτούν από εμάς όχι μόνο ταχύτητα αντίδρασης αλλά και την αίσθηση συγχρονισμού για την επιτυχημένη ολοκλήρωση των πράξεών μας. Από τα arcade κλασικά όπως το PaRappa the Rapper, μέχρι και πιο πρόσφατες προτάσεις όπως το Hi-Fi Rush, το είδος αυτό εξελίχθηκε μέσα από τη δημιουργική σύνδεση μεταξύ ήχου, δράσης και στρατηγικής, προσφέροντας εναλλακτικές εμπειρίες που είναι κάτι παραπάνω από ενδιαφέρουσες και διασκεδαστικές.
Μια αντίστοιχη σειρά, που έκανε το ντεμπούτο της το 2007 είναι το Patapon. Ο τίτλος κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο PlayStation Portable (PSP), από τη συνεργασία της Sony Japan Studio με την ιαπωνική ομάδα ανάπτυξης Pyramid και αποτέλεσε ένα από τα “flagship” παιχνίδια της φορητής κονσόλας τόσο λόγω της αισθητικής του όσο και του άμεσου, ευχάριστου gameplay.
Το Patapon πρόκειται για ένα ρυθμικό action-strategy παιχνίδι με εξαιρετικά ξεχωριστή αισθητική, που συνδύαζε tribal μουσική, παραδοσιακά “τυμπανιστικά” μοτίβα, καρτουνίστικους χαρακτήρες (που μοιάζουν με τα Unown της σειράς Pokemon) και στρατηγικό χειρισμό στρατευμάτων. Οι παίκτες δεν κινούν απευθείας τις μονάδες τους, αλλά τις καθοδηγούν χτυπώντας ρυθμικά τύμπανα – το “Pata”, “Pon”, “Chaka” και “Don” – δίνοντας εντολές πορείας, επίθεσης ή άμυνας μέσω συνδυασμών των τυμπάνων, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη εμπειρία ελέγχου και στρατηγικής.
Η σειρά αφηγείται την ιστορία των Patapons, μιας φυλής μικροσκοπικών πολεμιστών με ένα μόνο μάτι, που αναζητούν τη μυθική «Γη του IT» και τον θεό τους (δηλαδή τον παίκτη). Με κάθε παιχνίδι, η ιστορία και οι μηχανισμοί εμπλουτίζονταν με ήρωες, νέες λειτουργίες, κινήσεις και μουσικά κομμάτια, αλλά και περιοχές εξερεύνησης. Το Patapon 2, για παράδειγμα, πρόσθεσε μεγαλύτερη εξερεύνηση, νέες μονάδες και το Hero System, ενώ το Patapon 3 άλλαξε δραστικά το gameplay, με έμφαση στη συνεργασία και τις RPG επιρροές, αλλά δίχασε λόγω του απομακρυσμένου του χαρακτήρα από τις ρίζες της σειράς. Ωστόσο, για εμένα προσωπικά, το Patapon 3 ίσως αποτελεί το καλύτερο και πιο “γεμάτο” παιχνίδι της σειράς
Παρότι δεν έχει κυκλοφορήσει νέο παιχνίδι από το 2011, το ενδιαφέρον για το Patapon παραμένει ζωντανό. Το 2017 και 2020 κυκλοφόρησαν remastered εκδόσεις των δύο πρώτων τίτλων για το PlayStation 4, προσφέροντας σε μια νέα γενιά παικτών την ευκαιρία να γνωρίσουν τη μοναδική αυτή εμπειρία. Παρά τις φήμες και την επιθυμία της κοινότητας για ένα Patapon 4, η Sony δεν έχει ανακοινώσει κάποια συνέχεια, παρά μόνο μια ακόμα συλλογή η οποία ξεφεύγει από τα δεσμά της Sony και μέσω της Bandai Namco έρχεται σε ακόμα περισσότερα συστήματα και κονσόλες όπως τους υπολογιστές και το Nintendo Switch.
Έτσι, ίσως και με αφορμή του Ratatan, ενός πνευματικού διαδόχου του Patapon, η Bandai Namco ετοίμασε την συλλογή Patapon 1+2 Replay, που με μια πρώτη ματιά θα λέγαμε πως είναι τα Patapon 1 και Patapon 2 Remastered που κυκλοφόρησαν πριν χρόνια στο PS4 αλλά με αλλαγές και βελτιώσεις για πιο νέα συστήματα. Οι δύο τίτλοι απέκτησαν ανανεωμένα γραφικά σε ανάλυση 1080p διατηρώντας αναλλοίωτη τη μοναδική τους αισθητική, ενώ ο ήχος και το gameplay παρέμειναν πιστά στην αυθεντική εμπειρία με τις απαραίτητες αλλαγές για τα Inputs και τα διαφορετικά controllers.
Όπως αναφέραμε και παραπάνω, στο Patapon αναλαμβάνουμε το ρόλο του θεού των Patapons, καθοδηγώντας τα μέσω διαφόρων τύμπανων. Κάθε κουμπί αντιστοιχεί σε έναν ήχο («Pata», «Pon», «Chaka» και «Don»), με συγκεκριμένους ρυθμικούς συνδυασμούς να δίνουν εντολές για κάθε πράξη όπως το να προχωρήσουν τα στρατεύματά μας, να επιτεθούν ή να αμυνθούν. Αν καταφέρουμε να εκτελλέσουμε τους συνδυασμούς με το καλύτερο δυνατό συγχρονισμό τότε θα μπούμε σε Fever Mode όπου και οι κινήσεις μας γίνονται πιο άμεσα και αποτελεσματικά.
Η Fever κατάσταση, με άλλα λόγια, είναι μια ενισχυμένη φάση όπου οι επιθέσεις τους γίνονται πιο ισχυρές, πιο γρήγορες και πολλές φορές αποκτούν επιπλέον εφέ (όπως φωτιά ή πάγο). Η πρόκληση έγκειται στο να διατηρηθεί ο ρυθμός χωρίς να γίνουν λάθη – αν βγούμε εκτός beat, η ομάδα χάνει αμέσως το Fever και πρέπει να το ξαναχτίσουμε. Αυτό δημιουργεί μια ένταση και ικανοποίηση, όπου η στρατηγική συναντά την ακουστική συγκέντρωση, ειδικά στα boss fights, όπου η διατήρηση του Fever συχνά κάνει τη διαφορά.
Η λογική του παιχνιδιού βασίζεται στον διαμοιρασμό περιοχών στον χάρτη με κάθε περιοχή να μας δίνει φαγητό, όπλα ή αντικείμενα απαραίτητα για να δημιουργήσουμε δυνατότερες ή περισσότερες μονάδες. Boss fights μπορούν να επαναληφθούν με την κάθε προσπάθεια να μας φέρνει αντιμέτωπους με δυνατότερες παραλλαγές του εκάστοτε αφεντικού αλλά και περισσότερα έπαθλα. Ολοκληρώνοντας μια αποστολή, φυσικά, θα μας μεταφέρει στην επόμενη όπου και νέες προκλήσεις μας περιμένουν. Ορισμένες από αυτές απαιτούν “Θαύματα”, δηλαδή μουσικά κομμάτια που προκαλούν αλλαγές στα καιρικά φαινόμενα ή βοηθούν στο να δυναμώσουμε τον στρατό μας. Κάθε αποστολή επωφελείται διαφορετικά από κάθε θαύμα.
Προχωρώντας στο Patapon 2, ο τίτλος εισάγει έναν νέο, κεντρικό μηχανισμό, τα Hero Patapons. Πρόκειται για μια ξεχωριστή μονάδα που διαθέτει δικές της ικανότητες και μπορεί να βοηθήσει τα στρατεύματα με δυνάμεις και ικανότητες. Ανάλογα με την “τάξη” του ήρωα (π.χ. ξιφομάχος, τοξότης, ιππέας), αυτός μπορεί να προκαλέσει διαφορετικούς τύπους ζημιάς ή να έχει ειδικές αμυντικές ιδιότητες. Όταν, για παράδειγμα, πετύχουμε Fever και κρατάμε τον ρυθμό σταθερό, ο ήρωας μπορεί να εκτελέσει μια “Hero Mode” super attack, συνοδευόμενη από μια θεαματική cut-in σκηνή και ένα ηχητικό εφέ. Η προσθήκη αυτή θα λέγαμε πως ενισχύει τη δυναμική του gameplay, δίνοντας μας κίνητρο να παραμείνουμε συνεχώς στον ρυθμό και να διαμορφώσουμε στρατηγικές προσεγγίσεις γύρω από τις ικανότητες του εκάστοτε ήρωα.
Η στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στις μάχες, καθώς περνάμε αρκετό χρόνο προετοιμάζοντας τον στρατό μας. Το σύστημα κατασκευής και εξέλιξης μονάδων επιτρέπει την παραγωγή νέων Patapons χρησιμοποιώντας αντικείμενα και υλικά που συλλέγονται σε αποστολές ή drops από εχθρούς. Κάθε νέα μονάδα μπορεί να προέρχεται από διαφορετικό «δέντρο εξέλιξης» (Evolution Tree), που βασίζεται σε σπάνια υλικά, καθορίζοντας τα στατιστικά και τις ιδιότητές. Ένας στρατός μπορεί να αποτελείται από Patapons με αντοχή στη φωτιά, επιπλέον range, ταχύτητα ή αντοχή. Η δημιουργία ισορροπημένων squads για κάθε αποστολή είναι κρίσιμη, ειδικά όσο το παιχνίδι εξελίσσεται και οι εχθροί απαιτούν πιο εξειδικευμένες απαντήσεις. Το Patapon 2 ανεβάζει τον πήχη με μεγαλύτερη ποικιλία, περισσότερους συνδυασμούς και πιο ουσιαστικές επιλογές διαχείρισης.
Αυτή είναι συνολικά και η βασική λογική της σειράς Patapon. Εξερεύνηση σε 2D γραμμικές περιοχές με τον ρυθμό της μουσικής να καθοδηγεί κάθε κίνηση των στρατευμάτων μας. Όλα αυτά λειτουργούν πολύ καλά μεταξύ του. Σίγουρα, δεν προσφέρουν κάτι εξωφρενικά καινοτόμο, όμως το επίπεδο καινοτομίας που προσφέρουν είναι υπεραρκετό για να κρατήσει το ενδιαφέρον μας. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην δομή του παιχνιδιού που κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για να μας αποθαρρύνει στο σύνολό του αφού πρέπει επίσης να συγκεντρώσουμε πόρους, κάτι που απαιτεί backtracking σε προηγούμενες πίστες ώστε να μαζέψουμε υλικά και χρήματα για να φτιάξουμε νέους στρατιώτες ή να αναπληρώσουμε αυτούς που χάσαμε.
Η νέα συλλογή μας δίνει μια υπόσχεση για το τελευταίο παιχνίδι της σειράς να λαμβάνει και αυτό την ίδια αντιμετώπιση – αν και δεν έχω πολλές ελπίδες ομολογώ – αλλά όλα όσα έχουμε μέχρι στιγμής βάζουν τις βάσεις για μια καλή εμπειρία. Ωστόσο, αυτή η καλή εμπειρία αμαυρώνεται από ορισμένα συστατικά που δεν θέλουμε να βλέπουμε σε τέτοιου είδους remasters.
Αν και τα remasters αυτά δεν περιλαμβάνουν επιπλέον υλικό ή άλλες προσθήκες όπως σχέδια, designs και αξιοπερίεργα, διαθέτουν μικρές αλλά ουσιαστικές βελτιώσεις που διευκολύνουν την εμπειρία ειδικά στην σημερινή εποχή. Για παράδειγμα, υπάρχει ένα νέο κουμπί βοήθειας που επιτρέπει στους παίκτες να θυμούνται εύκολα τα combos, ενώ η εισαγωγή τριών επιπέδων δυσκολίας – που αλλάζουν οποιαδήποτε στιγμή μέσω του κεντρικου μενού – καθιστούν το παιχνίδι πιο προσιτό, ειδικά σε όσους δυσκολεύονται με το ρυθμό. Αν και τα pre-rendered cutscenes παραμένουν κάπως θολά λόγω της προέλευσής τους από το PSP, δείχνουν καλύτερα από τις προηγούμενες εκδόσεις, ενώ τα in-game animationst παραμένουν εντυπωσιακά και όμορφα, σαν να δημιουργήθηκε εξ αρχής για σύγχρονες κονσόλες.
Παρότι οι remastered εκδόσεις προσφέρουν μια ανανεωμένη και ως επί το πλείστον ομαλή εμπειρία, ορισμένα ζητήματα, παρά τις QoL αλλαγές, επιμένουν – και μάλιστα δεν περιορίζονται μόνο στην έκδοση του Nintendo Switch. Για παράδειγμα, η αλλαγή της δυσκολίας δεν μπορεί να γίνει εντός παιχνιδιού· απαιτεί έξοδο από την αποστολή, έξοδο από το παιχνίδι και επιστροφή στο βασικό μενού της συλλογής, κάτι που διακόπτει τη ροή. Αντίστοιχα, η ρύθμιση του latency – κρίσιμη για την ακρίβεια του ρυθμού – γίνεται επίσης αποκλειστικά από το κεντρικό μενού, χωρίς κανέναν άμεσο τρόπο να δοκιμαστεί αν η τιμή που επιλέχθηκε είναι η κατάλληλη. Έτσι, αναγκαζόμαστε να επαναλαμβάνουμε όλη αυτή τη διαδικασία δηλαδή αλλαγή ρυθμίσεων, είσοδο σε αποστολή, δοκιμή και επιστροφή – μέχρι να βρεθεί το ιδανικό σημείο συγχρονισμού.
Εστιάζοντας στο Latency, αυτό που παρατήρησα είναι πως όποιο latency και να έβαζα, ειδικά σε docked mode, ο συγχρονισμός πάντα ήταν “εκτός” με αποτέλεσμα να μην υπάρχει η “χρυσή τομή” και να μην μπορώ έτσι να πιάσω εύκολα το Fever Mode. Στο PSP αυτό ήταν κάτι εξαιρετικά εύκολο μιας και το παιχνίδι χρονιζόταν αρμονικά με την οθόνη της κονσόλας, κάτι που φαίνεται να μην γίνεται επιτυχημένα εδώ ακόμα και όταν είμαστε σε Portable Mode. Αυτό φαίνεται να είναι ένα πρόβλημα και στις άλλες εκδόσεις της συλλογής. Ευελπιστώ σε ένα Patch που μπορεί να το βελτιώσει αλλά μετά από μια πρόσφατη ανακοίνωση της ομάδας ανάπτυξης μάλλον είναι πρόβλημα στο hardware παρά σε κάτι άλλο.
Σε γενικά πλαίσια, η επιστροφή των Patapon μέσα από τη συλλογή Patapon 1+2 Replay επιβεβαιώνει πως κάποια παιχνίδια, όσο κι αν περάσουν τα χρόνια, διατηρούν ατόφια τη γοητεία και τη μοναδικότητά τους. Με ένα gameplay που βασίζεται στη μουσική, στον ρυθμό και στη στρατηγική, η σειρά παραμένει φρέσκια και ξεχωριστή ακόμα και σήμερα. Παρά τις τεχνικές ατέλειες και τις εργονομικές αστοχίες που την κρατούν πίσω από μια αψεγάδιαστη εμπειρία, τα Patapon συνεχίζουν να παίζουν σε ρυθμό καρδιάς – και για παλιούς αλλά και για νέους παίκτες.
Ευχαριστούμε την Bandai Namco για την παραχώρηση του Review Code.
